پایگاه خبری اتقان -  قرآنی، فرهنگی، اجتماعی
فارسی
العربی
English
 » 
جمعه ٢٧ مهر ١٣٩٧  -  
گروه های خبری
اخبار قرآنیاجتماعیاخبار حوزه
گزارش
مصاحبه
مقاله
گزارش تصویری
ورود به پورتال "اتقان"
ورود به سیستم
نام کاربری :   
کلمه عبور :   
 
متن تصویر:




گروه خبر:  مقاله, اخبار برگزیده روز , صفحه اصلی اخبار قرآنی ٠٨:٥٨   1397/03/01 شماره خبر:  ١٩٤٣٢
نسخه چاپي ارسال به دوست
 
به صورت چاپلوسان خاک بپاشید"
در روایتی منسوب به پیامبر اکرم (ص) آمده است که فرمودند: احْثُوا فِی وُجُوهِ الْمَدَّاحِینَ التُّرَاب؛ به صورت چاپلوسان خاک بپاشید.

 

به صورت چاپلوسان خاک بپاشید"

 

همواره بزرگ‌ترین آسیب‌های تهدیدکننده برای جامعه دینی، آسیب‌هایی بوده است که از درون جامعه نشأت گرفته و دامنگیر آن می‌شوند. خطر انحراف مسئولین، انحراف جامعه را به همراه دارد و البته گاهی رفتار مردم نیز آتش فساد و انحراف مسئولین را شعله ورتر می‌کند. از جمله رفتارهای خطرناک مردم که تأثیر بسیار بدی بر مسئولین داشته و اسباب انحراف ایشان را فراهم می‌کند، تملّق و چاپلوسی نسبت به مسئولین است که اکثر آن‌ها را به ورطه خودبرتر بینی و لااقل اهمال در انجام وظایفشان می‌کشاند.

شاید بهترین تعریف دینی از تملّق را در تعبیر امام علی علیه السلام بیابیم که می‌فرمایند: اَلثَّناءُ بِاَکثَرَ مِنَ الاستِحقاقِ مَلَقٌ؛ تعریف بیش از استحقاق، چاپلوسی است.

 

بدگمانی در اجتماع، از آثار سوء تملّق است

از دو منظر می‌توان به این مقوله پراخت. نخست، از جهت شخصی که چاپلوسی می‌کند و سپس، از جهت شخصی که تملّق می‌شود.

شخص متملّق، با تمجید نابجا از اعتبار و عزّت ساقط می‌شود. امام علی علیه السلام می‌فرمایند: کثْرَةُ الثَّنَاءِ مَلَقٌ یحْدِثُ الزَّهْوَ وَ یدْنِی مِنَ الْغِرَّةِ؛ بسیار ستایش کردن از افراد، چاپلوسی است که تکبر را سبب می‌شود و شخص (متملق) را از عزت دور می‌سازد.

کسی که تو را دوست دارد، از تو انتقاد می‌کند و کسی که با تو دشمنی دارد، از تو تعریف و تمجید می‌کند.

 

(2) تأسف بارتر آنکه تملّق، شخص مقابل را از بین می‌برد و باعث بدگمانی در هر دو می‌شود به همین خاطر امام هادی علیه السلام در جواب شخصی که در تعریف و تمجید آن حضرت زیاده‌روی کرد، فرمودند: أَقْبِلْ عَلَی شَأْنِک فَإِنَّ کثْرَةَ الْمَلَقِ یهْجُمُ عَلَی الظِّنَّةِ؛ از این کار خودداری کن که تملق بسیار، بدگمانی به بار آورد. (3) البته بدگمانی در اجتماع نیز، از جمله آثار سوء تملّق است.

 

تعریف و تمجید نابجا نه تنها نشانه دوستی نیست بلکه ...

در تعالیم اسلامی از تعریف و تمجید نابجا نهی شده است تا جایی که این کار نه تنها نشانه دوستی نیست، بلکه چنانکه در ادامه خواهد آمد اثری خلاف دوستی دارد. امام حسین علیه السلام در این باره می‌فرمایند: مَن اَحَبَّکَ نَهاکَ وَ مَن اَبغَضَکَ اَغراک؛ کسی که تو را دوست دارد، از تو انتقاد می‌کند و کسی که با تو دشمنی دارد، از تو تعریف و تمجید می‌کند. (4) به راستی مگر تعریف و تمجید چه آثار زیان باری بر روی شخص مورد تمجید دارد؟

 

تملّق و ایجاد فاصله توهمی میان مردم و مسئولین

همانطور که پیش از این گفته شد، مهم‌ترین ضرر تملّق، ایجاد کبر و خودبرتربینی شخص نسبت به دیگران است اتفاقی که منشأ همه گرفتاری‌های انسان می‌شود. تملّق باعث می‌شود به خصوص کسانی که در جامعه اسلامی مسئولیتی دارند و قرار است به آحاد مردم جامعه خویش خدمت کنند، بین خود و مردم فاصله جدی ببینند، لذا از انجام مسئولیت‌هایشان بازمی مانند. البته آثار خودبرتربینی به همین جا ختم نمی‌شود بلکه تا انسان را به انواع گمراهی‌ها نکشاند او را رها نخواهد کرد. دلیلش هم این است که خطاهای انسان را از جلوی دیدگانش می‌برد و نمی‌تواند اشکالات کار و مسئولیتی که به عهده گرفته است را ببیند لذا در خطا غوطه‌ور می‌شود بدون آنکه متوجّه شود.

 

به صورت چاپلوسان خاک بپاشید

گفتیم مردم با تملق می‌توانند در مسئولین اثر سوء بگذارند، امّا نباید فراموش کنیم که عدم برخورد صحیح مسئولین با این رفتار زشت است که باعث گسترش و دوام تملّق می‌شود. به عبارت دیگر وقتی افراد سودجو در قبال کار زشت خود، عکس العمل منفی از مسئولین نمی‌بینند بلکه احساس رضایت را در مسئولین حس می‌کنند به این کار خود ادامه می‌دهند و همه جامعه را از آسیب‌های آن متضرّر می‌کنند. در روایتی منسوب به پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله آمده است که فرمودند: احْثُوا فِی وُجُوهِ الْمَدَّاحِینَ التُّرَاب؛ به صورت چاپلوسان خاک بپاشید. (5) البته در تبیین این جمله گفته شده است که منظور از خاک پاشیدن، بی توجهی به آنان و عدم هر گونه تقدیری از آن‌هاست. (6) با این اوصاف، با مسئولی که در جامعه اسلامی افرادی را به خدمت می‌گیرد تا تملّقش بگویند چگونه باید برخورد کرد؟! اجتماع، وقتی افراد متملّق را دستِ پُر می‌بیند، متمایل به فساد و انحراف می‌شود!

 

 
نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر: