پایگاه خبری اتقان -  قرآنی، فرهنگی، اجتماعی
فارسی
العربی
English
 » 
سه شنبه ٠١ آبان ١٣٩٧  -  
گروه های خبری
اخبار قرآنیاجتماعیاخبار حوزه
گزارش
مصاحبه
مقاله
گزارش تصویری
ورود به پورتال "اتقان"
ورود به سیستم
نام کاربری :   
کلمه عبور :   
 
متن تصویر:




گروه خبر:  گزارش, اخبار برگزیده روز , صفحه اصلی اخبار قرآنی ٠٩:٤٩   1397/06/18 شماره خبر:  ٢٠١٩٥
نسخه چاپي ارسال به دوست
 
پیشگیری از آسیب‌های صوتی در ماه محرم
اولین سمینار سنجش سلامت صدا با محوریت تلاوت قرآن و مداحی برگزار شد که به موضوعاتی نظیر مکانیسم تولید صدا، آسیب‌های صوتی، ارزیابی و تشخیص آسیب‌های صوتی و پیشگیری از آسیب‌های صوتی اختصاص داشت.

 

پیشگیری از آسیب‌های صوتی در ماه محرم

به گزارش اتقان؛ اولین سمینار سنجش سلامت صدا با محوریت تلاوت قرآن و مداحی با حضور احمد ابوالقاسمی؛ مدیر رادیو قرآن، مصطفی صولتی؛ دکتر طب‌سنتی، علیرضا پوراستاد؛ خواننده، استاد آواز و صداسازی و نسیم احمدی؛ دکتر آسیب شناس صدا، روز گذشته جمعه، ۱۶ شهریورماه در ساختمان اداری سازمان صدا و سیما برگزار شد.

در این جلسه در رابطه با موضوعات؛ مکانیسم تولید صدا، آسیب‌های صوتی، ارزیابی و تشخیص آسیب‌های صوتی، آموزش (صداسازی، تقویت صوت، تکنیک‌های اجرا)، پیشگیری از آسیب‌های صوتی و خدمات درمانی (دارویی، جراحی، توانبخشی) صحبت شد.

احمدابوالقاسمی، مدیر رادیو قرآن در ابتدای جلسه در رابطه با تخصص صدا بیان کرد: در سفرهای مختلفی که به کشورهای گوناگون داشتم، دریافتم که مردم ما کمتر به تخصص احترام می‌گذارند و جامعه ایرانی به نوعی تخصص‌مدار نیست و هر کس براساس تجربیات خود عمل می‌کند و این موضوع یکی از ضعف‌های مردم ما است.

 برگزاری جلسات آسیب‌شناسی سلامت صدا ضروری است

ابوالقاسمی تصریح کرد: صدای بنده در این زمینه به شدت آسیب دید و نمونه‌های زیادی مانند خودم دیدم که اگر امثال این جلسات زودتر برگزار می‌شد این آسیب‌ها کمتر رخ می‌داد.

این قاری بین‌المللی افزود: امروز در تلاوت، تقلید از صدا پیشگان نسبت به لحن‌پیشگان بیشتر شده است. در تلاوت قرآن افراد به دو دسته تقسیم می‌شوند، افرادی که قدرت صوت دارند و یا افرادی که از قدرت هنرهای لحنی و تکنیک‌های صوتی استفاده می‌کنند. متاسفانه اکنون تقلید از کسانی که با قدرت صوت محفلی را گرم می‌کنند بیشتر شده و طبیعتاً آسیب نیز بیشتر شده است.

وی با اشاره به تجربیات چند ساله‌اش از آموزش و جلسه داری تصریح کرد: قصد دارم تجربیاتی را که برای بهبود حنجره‌ام در این مدت لمس کرده‌ام را در اختیار شما قرار دهم. در این سال‌ها کسی را ندیده‌ام که از مصطفی اسماعیل تقلید کند و صدایش آسیب ببیند. این موضوع بخاطر ساختار، مدل لحنی و نوع کاربری صوت‌اش است. نوع سبکی که می‌تواند متنوع باشد راه‌های فرار بسیاری را در هنگام خطرناک خواندن برای قاری باز می‌کند اما سبک‌هایی که امکان تغییر در آنها نیست قاری را وادار می‌کند با وجود آسیب‌های موجود تلاوت را ادامه دهد.

در تقلید به سن کسی که از او تقلید می‌کنیم توجه کنیم

ابوالقاسمی گفت: در تقلید از یک قاری یا مداح باید به سن کسی که از او تقلید می‌کنیم توجه کنیم مثلاً عبدالباسط در سن ۵۰ سالگی‌اش نمی‌توانست مانند سن ۳۰ سالگی خودش بخواند پس قطعاً یک قاری ۵۰ ساله نیز نمی‌تواند از ۳۰ سالگی او تقلید کند. تقلیدهای بدون ضابطه و پیشنهادی که در جلسات سنتی رخ می‌دهد سبب شده تا صدای بسیاری را از دست بدهیم و اهمیت صدا را نشناسیم. همچنین، در کلاس‌های کشور ما فقط به آموزش الحان توجه شده است و خدا را شکر تا کنون کسی مدعی آموزش صوت نشده است که اگر چنین مدعی با افراد بدون تخصص به‌وجود می‌آمد مشکلات بیشتری را در این زمینه داشتیم.

تقلید کردن صدا بسیار راحت است ولی اجرا کردنش صدا لازم دارد

وی بیان کرد: قاریان باید به این نتیجه برسند که اهمیت تخصص در حنجره از موارد دیگر بیشتر است. کپی کردن کردن سخت‌ترین آهنگ‌هایی که توسط قاریان جهان اجرا شده بیشتر از سه دقیقه طول نمی‌کشد اما ممکن است در طی ۳۰ سال هم نتوانیم آن را اجرا کنیم. یعنی تقلید کردن صدا بسیار راحت است ولی اجرا کردنش صدا لازم دارد، آن هم صدای که امکانات و توانمندی‌های آن را بدانیم و کنترل کردن و خروج صحیح‌اش را نیز بلد باشم.

مدیر رادیو قرآن اظهار کرد: حنجره عضوی است که دیده نمی‌شود و بدون تخصص متوجه نمی‌شویم هنگام خواندن چه زجر و چالشی را تحمل می‌کند. به علت عادت‌های غلط در تقلید و تمرین، در سن ۳۰ سالگی که بودم حنجره‌ام دیگر یاری‌ام نمی‌کرد و نهایت موفقیتم این بود که توانستم ۱۷ دقیقه بدون اینکه صدایم بگیرد تلاوت کنم اما الان که ۵۰ سال دارم، ۴۵ دقیقه بدون اخلال می‌خوانم و این یعنی اینکه که قاعده برعکس شده است یعنی اگر طبق گذشته پیش رفته بودم الان دو دقیقه بیشتر نمی‌توانستم تلاوت کنم اما در این سال‌ها اتفاقاتی افتاده که این قاعده عوض شده است.

این قاری بین‌المللی عنوان کرد: ما حتی دویدن را هم بلد نیستیم چه کسی مدعی است که می‌تواند بدون هزینه و با تکنیک‌های بالا، سریع و بدون ایراد بدود؟ ما فکر می‌کنیم بلد هستیم خوب بدویم و اگر بعد از عمری دویدن به پزشک مراجعه کنیم خواهیم دید که دویدنمان چقدر مشکل دارد. حالا چه‌برسد به حنجره که قابل دیدن هم نیست.

نوع کاربری صدا در بین مداحان بسیار خطرناک شده است

ابوالقاسمی گفت: اختلال‌های حنجره به راحتی شناخته می‌شوند و به راحتی درمان می‌شوند. اما متاسفانه نوع کاربری صدا در بین مداحان بسیار خطرناک شده است. لذا زمانی که این مشکل را پیگیری می‌کردم در جمعی گفتم، عارضه صوتی شدید در بین مداحان زیر ۲۵ سال بسیار زیاد شده است. فردی گفت:« فدای امام حسین(ع)»، این امر درست است و ما برای ارباب سر نیز می‌دهیم. اما چرا من مداح بعد از درک موضوع عزاداری و چند سال خواندن در این دستگاه به خاطر مشکل حنجره نتوانم بخوانم و حسرت بخورم؟ حیف نیست در مداحی استاد بشویم ولی دیگر نتوانیم بخوانیم؟ مشکل استفاده سنگین و بی‌رویه از حنجره در ماه محرم بسیار زیادتر است. اگر امام حسین(ع) هم می‌خواست اینگونه فکر کند در مکه می‌ماند و ترور می‌شد. اما زمانی که دید خونش بیهوده ریخته می‌شود اقدام هوشمندانه‌ای کرد تا خونش تا هزاران سال اثر گذار باشد.

وی ادامه داد: لذا مداح نیز باید این هوشمندی را داشته باشد و به نوعی از حنجره‌اش استفاده کند که زمانی که استاد شد و تجربیات لازم خواندن را به‌دست آورد صدایی برایش مانده باشد تا بتواند بخواند نه اینکه حسرت خواندن بخورد.

تنها اختلاف خواندن یک مداح و قاری در طول خواندن است

این قاری بین‌المللی اظهار کرد: زمانی اشتراکات و تفاوت‌های مداحی و قرائت را مقایسه کردم و دریافتم که تنها تفاوت خواندن یک مداح و قاری در طول خواندن است در مداحی بیشتر از ۱۰ تا ۱۵ ثانیه نمی‌خوانیم و اگر قاری بلد نباشد نفس بگیرد، نفس را با حنجره نگه‌می‌دارد و حنجره را قفل می‌کند که آسیب‌ها از همین‌جا شروع می‌شود. و پیدا کردن این اختلاف سبب شد تا بتوانم ایراد حنجره‌ام را متوجه شوم و تا حدودی درمان کنم.

مدیر رادیو قرآن اظهار کرد: حرف من این است که چرا همان ابتدای کار نباید به جوان ۲۰ ساله همه فنون صدا را آموزش دهیم تا آسیبی نبیند؟ چرا این تجربیات با خراب شدن حنجره‌ در اوج جوانی و با گذشت ۳۰ سال به دست آمد؟ الان دیگر سن بالا رفته و حنجره کارایی ۳۰ سال گذشته را ندارد و این مشکل فقط برای من نبود و افراد بسیاری را دیده‌ام که بخاطر تقلید اشتباه با این مشکل مواجهه شده‌اند.

وی افزود: همین دلایل سبب شد تا جلسات و سمینارهای صدا شناسی را برگزار کنیم و این یک فرصت مناسبی است که این موضوع به صورت جدی مورد ارزیابی قرار گیرد و به این باور برسیم که کارکرد حنجره، کار کردی آسان نیست.

ابوالقاسمی با اشاره به تجربه شخصی‌اش در زمینه صدا گفت: بعضی از صداها را بدون حالت به معنی حالت خاص نداشتن نام گذاری کرده‌ام زیرا در این صداها هرکسی که بخواهد از کسی تقلید کند ضرورتاً از صدا تقلید نمی‌کند به‌طور مثال صدای «مصطفی اسماعیل» از این نوع است. اما هر کسی بخواهد از«طبلاوی» تقلید کند مجبور است فشارهایی به حنجره بیاورد تا آن صدای خاص از حنجره خارج شود که این یک کارای غلط از حنجره محسوب می‌شود. در تقلید نباید از رنگ صدا تقلید کرد صدای مصطفی اسماعیل بدون حالت است واین به معنی بی‌ارزش بدون صدا نیست درواقع یعنی برای تقلید از این صدا فشار کمتری به حنجره می‌آید لذا در تقلید از ایشان حنجره کمتر خسته می‌شود تا در تقلید از «شحات» که آسیب بیشتری به حنجره می‌زند.

وی در پایان گفت: موضوع استفاده از صوت سخت است و نیاز به مشاوره دارد و باید این امر را به دیگران نیز آموزش دهیم تا حنجره‌یشان آسیب نبیند و صدایشان برای ۴۰ تا ۶۰ سالگی هم باقی بماند.

 

 

 

اولین عامل ایجاد صوت

مصطفی صولتی، پزشک طب سنتی در این جلسه در رابطه با زکام، نزله و ترشحات حنجره سخن گفت. وی در ابتدا راجع‌ به ایجاد صوت از دیدگاه طب سنتی و ابن‌سینا اظهار کرد: اگر اسباب ایجاد صوت را بر اساس سبک منطقی بیان کنیم، هر موجود و شیئی چهار سبب فاعلی، مادی، صوری و غایی دارد. صدا و صوت در مداحی و تلاوت سبب غایی ایجاد است. درست است که سبب غایی، در تقسیم‌بندی سبب چهارم و یا نهایی است اما وجود این سبب در ذهن ما اولین عامل ایجاد صوت است، یعنی انگیزه ایجاد صوت را همین سبب غایی ایجاد می‌کند.

پیشگیری از آسیب‌های صوتی در ماه محرم

وی ادامه داد: سبب فاعلی صوت عبارت است از عضلات حنجره و غضروف‌ها و عواملی که در این قسمت با هم متحد شده‌اند که البته علت اصلی ایجاد صوت، خود حنجره است و دیافراگم، عضلات سینه، دهان، زبان و دندان‌ها نیز به او کمک می‌کند.

صولتی افزود: سبب مادی، صوت هوایی است که موج بر‌می‌دارد و توسط عضلات حنجره و تارهای صوتی کوبیده می‌شود. ایجاد صوت توسط قرع هوا با فرکانس بالا است که موجب جهر می‌شود و سبب صوری، شکل، طرح و نقشه صدایی است که می‌خواهیم خارج کنیم. اگر در ذهن ما طرح و نقشه‌ای از صدایی که می‌خواهیم خارج کنیم، وجود نداشته باشد، صدای هدف‌مندی نخواهیم داشت، لذا افرادی که کر به دنیا می‌آیند، چون الگو و شکلی در ذهن ندارند صدای مفهوم‌داری نیز نمی‌توانند تولید کنند که آسیب به هر نوع از این چهار سبب می‌تواند اثرات منفی از جمله؛ بطلان و نقصان کامل صوت، تغییر گرفتگی صدا، زیر و یا بم شدن غیر طبیعی صدا، خشکی، خشونت و لرزش را روی صدای ما داشته باشد.

وی تصریح کرد: علت این اتفاق می‌تواند به علت تغییر مزاج انسان باشد که در حنجره و یا اعضائی مانند سیستم گوارش در مجاور حنجره یا اعضای مشارک با حنجره مانند سیستم اعصاب رخ دهد. هر آسیبی در هر نقطه از بدن بر روی سلامتی صوت اثرگذار است.

پزشک طب سنتی با تعریفی از زکام به تشریح این بیماری پرداخت و گفت: نزله و زکام دو نام برای یک بیماری است که با سیلان ماده از مغز به سمت پایین از طریق بینی(زکام) و یا پشت حلق(نزله) همراه است که یکی از مشکلاتی است که بیشتر حنجره و صوت را تحت تأثیر قرار می‌دهد. اگر این نزله که از پشت حلق پایین می‌آید، از طریق اعصاب به دورترین نقاط بدن هم می‌رسد و اثرات منفی بر روی تمام بدن و بخصوص صدا خواهد داشت.

حرارت مزاجی خارجی سبب ایجاد نزله خواهد شد

صولتی در رابطه با علت و سبب نزله و زکام اظهار کرد: حرارت مزاجی خارجی اعم از خورشید، هوای تهران، بو کردن ادویه‌های گرم و پیاز و یا برودت و سرمای مزاج حنجره سبب ایجاد نزله می‌شود که اگر سر برهنه باشد، اثر گرما و سرما بر روی حنجره سریع‌تر خواهد شد که نوع پوشش قراء مصری سبب می‌شود تا سرشان در برابر گرما و سرما حفظ شود و اگر سنت قبلی ما ایرانی‌ها مجدد برگردد و از کلاه استفاده کنیم، این مشکل کمتر خواهد شد.

وی گفت: افرادی که بیشتر سرما می‌خورند، مزاج گرم دارند که عصبانیت و وسواس فکری از نشانه‌های مزاج گرم است و سر این افراد بیشتر در معرض خطر است. مغز کسانی که مزاج سردی دارند، غذایی که به مغز می‌رسد را نمی‌تواند هضم کند و خام برمیگردد. همچنین، بخاراتی که از معده ناشی می‌شود و به بالا متصاعد می‌شود را نیز نمی‌تواند تحلیل ‌کند که این سردمزاجی مغز را  بیشتر دچار نزله خواهد کرد. خواب تاریک و سرد و خواب غیر طبیعی در روز از نشانه‌های طبع سرد است.

پزشک طب سنتی در رابطه با زمان شیوع سرماخوردگی و نزله بیان کرد: وزیدن بادهای سرد شمالی در فصل زمستان یا پاییز گرم و مرطوب، زمانی است که اگر مراقب نباشیم، سریع به نزله یا سرماخوردگی دچار خواهیم شد.

راه‌های درمان نزله

صولتی با اشاره به اینکه سردرد اگر همراه نزله باشد، درمان نزله را سخت‌تر خواهد کرد گفت: لذا ابتدا باید سردرد را درمان کنیم و سپس سراغ درمان نزله برویم. این بیماری در طب سنتی چهار درمان دارد. راه‌هایی از جمله ورزش روزانه منظم که منجر به نفس نفس زدن‌های عمیق و تعریق شود، خواب درست در زمان و کیفیت درست، ترک شکم‌بارگی و پرنوشی که اگر سرماخوردگی ما شدید باشد بهترین راه درمان آن ۲۴ساعت روزه است و اگر شب را بیدار بمانیم مغز گرم می‌ماند و مانع از پیشرفت سرما خوردگی می‌شود، اما اگر مجبور شدیم بخوابیم بهتر است که شیب محل خواب به سمت سر باشد و به پشت نخوابیم که به بهتر شدن سرماخوردگی کمک خواهد کرد.

 در ادامه این جلسه نسیم احمدی؛ دکتر آسیب‌شناس صدا در رابطه با تولید صدا و آسیب‌هایی که بر اثر استفاده غلط بر روی صدا ایجاد می‌شود، اظهار کرد: رشته گفتار درمانی یک فیلد تخصصی در زمینه صدا دارد که به مکانیزم‌هایی که صدا تولید می‌کند و آسیب‌شناسی‌های آن می‌پردازد و درمان مورد نظر را ارائه می‌دهد.

احمدی در رابطه با چگونگی تولید صدا گفت: ابتدا نفس می‌گیریم، نفس را به تارهای صوتی می‌زنیم، تارهای صوتی دچار ارتعاش می‌شوند که صدا وارد حفره سر می‌شود و در نهایت صدا تولید می‌شود.

دکتر آسیب‌شناس صدا ادامه داد: در تولید صدا چند قسمت درگیر هستند که ریه‌ها اولین بخش درگیر و منبع تولید صدا هستند. که اگر ریه‌های ما دچار اشکال شوند سبب می‌شود که انرژی خوبی روی صدا نداشته باشیم.

کنترل تنفس؛ اولین عاملی کمک به تولید صدای قوی

وی با پخش اسلاید دررابطه با ساب‌سیستم‌های مؤثر در تولید صدا افزود: در تولید صدا چهار ساب‌سیستم اعم از‌ تنفس، آواسازی،  تولید و تشدید وجود دارد که به تولید صدای قوی کمک می‌کند. کنترل تنفس اولین عاملی است که به تولید صدای قوی کمک می‌کند.

عضلات خارجی حنجره اولین عضلاتی که موثر در تولید صدا موثر

احمدی ادامه داد: اولین عضلاتی که در تولید صدا موثر هستند عضلات خارجی حنجره هستند که عضلات بزرگ و قابل مشاهده‌ای‌اند که در میان مداحان و قاریان معمولا دچار تنش هستند و عضلات داخلی به صورت تخصصی برای تحریر و زیروبم کردن صدا استفاده می‌شوند.

وی اظهار کرد: یکی از مسائل شایع در بین مداحان و قاریان ریفلاکس است که به علت تغذیه نامناسب ایجاد می‌شود. ریفلاکس اسیدی را از معده ترشح می‌کند که بر روی تارها می‌ریزد و سبب سوختن تارها می‌شود که موقع خواندن، تاری که سوخته است، سریع‌تر آسیب می‌بیند.

دکتر آسیب‌شناس صدا تصریح کرد: بسیاری از پزشکان برای درمان ریفلاکس داروهایی تجویز می‌کنند که بهتر است سبک تغذیه درمان شود تا اینکه دارو بخوریم، زیراکه بیشتر افرادی که دچار رفلکس می‌شوند، به خاطر این است که سر سفره همه نوع غذا را با هم می‌خورند و معده نمی‌تواند این غذاها را هضم کند، لذا اسید بیشتری تولید می‌کند و هنگام سجده و رکوع، اسید به دهان بر‌می‌گردد که در این صورت بخشی از اسید روی حنجره نیز ریخته شده است، اما در برخی از افراد ریفلاکس مشخص نمی‌شود و با عکس و برسی حنجره این مشکل تشخیص داده می‌شود.

احمدی با اشاره به اینکه این سمینار به منظور پیشگیری از آسیب‌های صوتی در ماه محرم برای قاریان و مداحان اجرا شده است، گفت: تغییر سبک تغزیه بهترین کمک رابه تولید صدای قوی می‌کند لذا بهتر است روزهایی که می‌خواهید صوتی را اجرا کنید خوردن مواد سرد مانند لبنیات را حذف کنید و یا کنجد و کرم کنجد که هم کلسیم دارند و هم گرم هستند را جایگزین کنید. همچنین، استفاده از مواد طبع خشک کمک بسیاری به پیشگیری از ریفلاکس می‌کند.

وی گفت: قاریان و مداحان می‌توانند به سایت «طبایع» مراجعه و آزمون مزاج‌شناسی بدهند تا بیشتر با مزاج خود آشنا ‌شوند و سبک تغذیه‌ را بر اساس مزاج تغییر دهند. همچنین می‌توانند با تماس با شماره ۰۲۱۸۸۲۱۳۹۱۳ و یا مراجعه به آدرس تلگرامی @vocologycenter و سایت www.iranvocology.com از مشاوره‌های رایگان صدا در شبکه‌های مجازی استفاده کنند.

علیرضا پوراستاد، خواننده و استاد آواز و صداشناسی در پایان این سمینار در رابطه با شناخت حنجره و سیستم صدایی، آسیب‌های صوتی بیان کرد: آسیب‌های صوتی را به دو بخش تقسیم کرده‌ام. بخش اول مربوط به تمام اتفاقات قبل از اجرا است که خودمان بر اساس عادت‌های و الگوهای غلط روی سیستم صوتی ایجاد می‌کنیم که این امر به علت الگوی صحیح بین قاریان کمتر و به علت الگوهای غلط در بین مداحان بیشتر است که تغییر جنس صدا به حنجره مداح و کسی که از او تقلید می‌کند، ضرر می‌زند.

وی ادامه داد: سیگار، قلیان و تصور غلطی که تأثیر آن بر روی بم شدن صدا است، بر روی حنجره آسیب بیشتری دارد. یک قاری یا مداح خوب باید بهترین صدا را از حنجره خودش تولید کند. تقلید بیشترین صدمه را بر روی حنجره دارد.

پوراستاد تصریح کرد: پرخوری قبل از اجرا نکته بسیار مهمی است که وقتی چیزی می‌خوریم، ذهن بخشی از تلاشش را صرف هضم این ماده غذایی می‌کند و تمام حواسش به اجرا نخواهد بود. همچنین استفاده از آمپول «دگزا» و اسپری‌های متفاوت از عادت‌های غلطی است که قاریان و مداحان هنگامی که برنامه‌های زیادی دارند مرتکب می‌شوند.

استادآواز و صداشناسی بیان کرد: حنجره عضو بسیار نجیب بدن است و در ابتدا سعی می‌کند خود را درمان کند ولی یک جایی دیگر کم می‌آورد و قادر به تولید صدا نیست.

پوراستاد گفت: اشتباه صحبت کردن قبل از تلاوت بیشترین اثر منفی را بر روی حنجره دارد. پچ‌پچ کردن و هوادار صحبت کردن، ضرر بدی را بر روی حنجره دارد.

استادآواز و صداشناسی در رابطه با دومین بخش آسیب صوتی  بیان کرد: رعایت نکاتی در حین اجرا لازم است تا دچار آسیب صوتی نشویم. داد و بیداد کردن هنگام تلاوت غلط است. قاری یا مداح باید نَت را بالا ببرد نه اینکه ولوم صدا را بالا ببرد و تمام نفس و قدرت‌اش را صرف خواندن یک شعر کوتاه کند.

در انتهای برنامه علیرضاپور، انواع محدوده صوتی را با مثال  اجرا کرد و به پرسش و پاسخ در این رابطه پرداخت و در نهایت نیز یکی از قاریان حاضر در جلسه قسمتی از قرآن را تلاوت کرد و ایرادات صوتی و حنجره‌ای او توسط اساتید گرفته شد.

منبع: ایکنا

 

 
نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر: