پایگاه خبری اتقان -  قرآنی، فرهنگی، اجتماعی
فارسی
العربی
English
 » 
سه شنبه ٣٠ بهمن ١٣٩٧  -  
گروه های خبری
اخبار قرآنیاجتماعیاخبار حوزه
گزارش
مصاحبه
مقاله
گزارش تصویری
ورود به پورتال "اتقان"
ورود به سیستم
نام کاربری :   
کلمه عبور :   
 
متن تصویر:




گروه خبر:  مصاحبه, اخبار برگزیده روز , خبر ویژه اخبار قرآنی, صفحه اصلی اخبار قرآنی, اخبار ویژه سایت اتقان ١٣:٢٩   1397/11/23 شماره خبر:  ٢١١٤٤
نسخه چاپي ارسال به دوست
 
آسیب شناسی فعالیت‌های قرآنی 1/ سعید قربانی؛
وقتی در عمل هیچ نهاد سیاست گذاری در حوزه قرآنی وجود ندارد
ما در کشور نهاد سیاست گذار به معنای واقعی نداریم، شورای توسعه فرهنگ قرآنی قرار بود که یک نهاد سیاست گذار باشد، اما متاسفانه نهادهای قرآنی، به معنای واقعی کلمه، شورا را به عنوان یک نهاد سیاست گذار قبول ندارد و فقط زمان تقسیم بودجه صندوق مشارکت توسعه و یا زمانی که به مشکلی برمی خورند که حل و فصل آن در توان خودشان نیست، به شورا مراجعه می‌کنند.

وقتی در عمل هیچ نهاد سیاست گذاری در حوزه قرآنی وجود ندارد

 به گزارش «اتقان» علی رغم گذشت 4 دهه از پیروزی انقلاب اسلامی و دستاوردهای بسیاری که در زمینه فعالیت‌های قرآنی برای نظام اسلامی حاصل شده، از جمله شکل گیری ساختارهای قرآنی مانند شورای توسعه، معاونت قرآن و عترت و ...، تربیت چهره‌های قرآنی و معرفی آن‌ها به جامعه، رشد جلسات و محافل قرآنی، برپایی رویدادهای مهم قرآنی مانند نمایشگاه قرآن، مسابقات قرآنی و... اما به نظر می‌رسد در سال‌های اخیر باوجود تمام تلاش‌هایی که در راستای قرآنی کردن جامعه صورت گرفته، نظام اسلامی در عمومی کردن انس با قرآن کریم، فهم و تدبر در قرآن، مأنوس شدن آحاد مردم با قرآن کریم و... موفق عمل نکرده، این امر قطعاً برکسی پوشیده نیست، بسیاری از طرح‌های قرآنی، ناتمام و یا بدون نتیجه رها می‌شوند، جلسات و محافل دیگر آن شور و شوق سال‌های گذشته را ندارد.

پایگاه خبری اتقان، در پرونده ویژه‌ای قصد دارد، با بهره گیری از نظرات نخبگان و فعالان قرآنی، به دنبال آسیب شناسی از فعالیت‌های قرآنی کشور، به بیان راه کارهایی برای برون رفت از وضعیت فعلی و بازگشت به دوران اوج فعالیت‌های قرآنی بپردازد.

سعید قربانی، دبیر دبیرخانه گفتمان قرآنی و از فعالان قرآنی مردمی کشور در گفت و گو با «اتقان» در ابتدا با بیان اینکه به هیچ وجه مجموعه فعالیت‌های قرآنی بعد از انقلاب قابل مقایسه با پیش از آن نیست، عنوان کرد: اگر به عنوان مثال حوزه آموزش عمومی را در نظر بگیریم، خواهیم دید که پس از حذف سیستم مکتب خانه که یکی از مبانی آموزشی آن، آموزش قرآن بود، آموزش رسمی جایگزین شد، اما آموزش قرآن در آموزش‌های رسمی آن دوران علی رغم تدریس کتب دینی، جایگاه ویژه‌ای نداشت. در حالی که بعد از انقلاب اسلامی، در این حوزه اتفاقات خوبی افتاد.

وی افزود: در طول این 4 دهه قطعاً تلاش‌های فراوانی در حوزه‌های قرآنی انجام شده، اما با وجود تلاش‌های خستگی ناپذیر همه دوستان، با نقطه مطلوب بسیار فاصله داریم. البته مانند هر فعالیت دیگری، در حوزه قرآنی نیز آسیب‌هایی وجود دارد که باید شناسایی شود.

قربانی در ادامه جامعه قرآنی را به دو جریان اصلی تفکیک و عنوان کرد: در کشور ما از ابتدای انقلاب دو جریان اصلی قرآنی به نام جامعه قاریان قرآن تهران و مشهد فعالیت داشتند. جریان قرآنی تهران که عمدتاً از شاگردان آقایان استاد اصل محمدی، پورفرزیب (مولایی) و استاد مروت از جمله آقایان خواجوی، سلیمی، موسوی بلده، حاجی شریف که البته عمده قاریان و حافظان کشور را این اساتید بزرگوار تربیت می‌کردند. اولین سازمانی که ذیل سازمان تبلیغات اسلامی ویژه فعالیت‌های قرآنی تشکیل شد نیز توسط این عزیزان در کشور ایجاد شد.

وی افزود: جریان قرآنی دیگری هم که در کشور وجود داشت، منتسب بود به قاریان قرآن مشهد از جمله آقایان سرابی، داودآبادی، سادات فاطمی و... این عزیزان هم با مجموعه‌های مرتبط با بیت رهبر معظم انقلاب، از جمله شورای عالی قرآن، صدا و سیما و ... فعالیت داشتند.

دبیر دبیرخانه گفتمان قرآنی در ادامه عنوان کرد: برای آسیب شناسی فعالیت‌های قرآنی کشور باید این دو جریان را به خوبی شناسایی و نوع نگاهشان به قرآن و فعالیت‌هایشان را مطالعه کنیم. به هر حال این دو جریان فضای اصلی مدیریت امور قرآنی کشور را سال ها در دست داشته اند و اگر آسیبی هم وجود دارد، مرتبط با این دو مجموعه است.

قربانی خاطرنشان کرد: البته بر کسی پوشیده نیست که عمده دستاوردهای فعلی جامعه قرآنی نیز مدیون تلاش‌های خالصانه این عزیزان است. امادو آسیب جدی در رابطه با مدیریت این عزیزان وجود دارد، نخست اینکه زمانی که یک مدیر در یک حوزه تخصص داشته باشد و مجموعه‌ای را مدیریت کند، بدون شک مجموعه را به همان سمت و سو هدایت می‌کند و از آنجایی که اغلب این بزرگواران قاری قرآن هستند مجموعه‌های قرآنی خود را به سمت بحث قرائت هدایت کردند، به همین دلیل است که قرائت در کشور ما پر رنگ‌تر است و بزرگ‌ترین رویدادهای قرآنی کشور از جمله مسابقات قرآن نیز در همین حوزه است، حتی دیدارهایی که با رهبری معظم انقلاب انجام می‌شود هم، اغلب با حضور و محوریت قاریان برگزار می‌شود در حالی که جامعه قرآنی ما منحصر در قاریان قرآن نیست. این امر یک آسیب است.

وی افزود: اما آسیب دیگری که در حوزه فعالیت‌های قرآنی ما وجود دارد این است که عزیزان علی رغم تمام تلاش‌هایی که تاکنون داشته اند، در فعالیت‌های فرهنگی و البته مدیریت فعالیت‌های فرهنگی دانش کافی نداشته اند. مسئله امروز فرهنگ کشور ما کمبود متخصص طراحی‌های فرهنگی و مدیریت فرهنگی است و تا زمانی که این دانش کافی فعالیت‌های فرهنگی وجود ندارد، وضعیت فعلی تغییر نخواهد کرد، و در نتیجه می‌بینیم که بسیاری از فعالیت‌هایی که تعریف می‌شود، بعد از مدت کوتاهی نیمه کاره رها می‌شود.

این فعال قرآنی با تاکید بر اینکه بسیاری از اصول فعالیت‌های فرهنگی در طرح‌های موجود رعایت نمی‌شوند، گفت: مدیران ما با اصول طراحی عملیات های فرهنگی آشنا نیستند، به عنوان مثال، از حدود 7 سال پیش که رهبر معظم انقلاب، در رابطه با حفظ قرآن، فرامینی را مطرح کردند، بسیاری از نهادها، تلاش‌هایی را آغاز کردند، اما اغلب این تلاش‌ها بی نتیجه و نیمه کاره رها شدند.

قربانی ادامه داد: کسی که می‌خواهد به صورت حرفه‌ای، تخصصی را دنبال کند، باید گام‌های مختلفی را مرحله به مرحله طی کند، حالا در کشور ما مشکل اینجاست که بحث ساده گام بندی رشد فرهنگی جامعه در حوزه حفظ وجود ندارد، فردی که تمایل به ارتباط با قرآن دارد، از همان روز اول به حفظ کل قران دعوت می شود، در حالی که باید به تدریج و با طی حداقل 10 گام به مرحله حفظ قرآن وارد شود. نتیجه این نوع حفظ قرآن، عدم جذب عامه مردم از یکسو و فراموشی سوره های حفظ شده پس از مدتی کوتاه و تبدیل نشدن انس با قرآن به جزئی از سبک زندگی حافظان است.

وی افزود: حفظ قرآن برای افراد آنقدر باید ساده و لذت بخش باشد تا قابلیت جذب مردم را داشته باشد، اما متاسفانه این اصول در طراحی های فرهنگی کشور رعایت نمی‌شود.

دبیر دبیرخانه گفتمان قرآنی با تاکید بر اینکه جامعه قطعاً به قاری قرآن نیاز دارد، گفت: قاری قطعاً در قرآنی شدن فضای کشور و گسترش فرهنگ قرآنی در کشور مؤثر است، اما آیا لازم است که همه مردم قاری باشند، آیا لازم است همه مردم با تجوید قرآن به صورت تخصصی آشنا باشند، یا اینکه اگر مردم در سطح تجوید مورد نیاز نماز با تجوید آشنا باشند، کفایت می‌کند، و دوره‌های تخصصی تنها باید برای افراد علاقه مند به قرائت برگزار شود. این در حالی است که متاسفانه می‌بینیم بزرگواران چون خودشان قاری قرآن هستند، تجوید، صوت و لحن و همه مسائل فنی و تخصصی قرائت را برای همه مردم تجویز می‌کنند. این افراد نگاه جامعی به فعالیت‌های قرآنی ندارد، هر فردی در جایی که باید باشد قرار ندارد، این دو عامل باعث می‌شود، وقتی یک طرح به مرحله اجرا می‌رسد، چون مخاطب اصلی آن در نظر گرفته نشده، نیمه تمام رها شود.

وی در بخش دیگری از این گفت و گو با اشاره به اینکه متاسفانه ما در بخش سیاست گذاری قرآنی نیز در کشور دچار مشکل هستیم، گفت: ما در کشور نهاد سیاست گذار به معنای واقعی نداریم، شورای توسعه فرهنگ قرآنی قرار  بود که یک نهاد سیاست گذار باشد، اما متاسفانه نهادهای قرآنی، به معنای واقعی کلمه، شورا را به عنوان یک نهاد سیاست گذار قبول ندارد و فقط زمان تقسیم بودجه صندوق مشارکت توسعه و یا زمانی که به مشکلی برمی خورند که حل و فصل آن در توان خودشان نیست، به شورا مراجعه می‌کنند.

قربانی در این خصوص افزود: علاوه بر این، شورای توسعه طرح و برنامه عملیاتی مشخص و در واقع نقشه راهی برای قرآنی شدن جامعه هم ندارد. منشور توسعه فرهنگ قرآنی که به همین منظور توسط افراد دلسوز و دغدغه مند تدوین شده، هر چند گامی بلند در فضای قرآنی کشور برداشته اما متاسفانه محتوای خاصی نداشته و تنها شامل اهداف و آرمان هایی کلی است که هر کسی می تواند برداشت مورد نظر خود را از آن ها داشته باشد.

وی با اشاره به اینکه مجموعه‌های قرآنی را نمی‌توان با یک سری اهداف و آرمان‌های ذکر شده در منشور، به سمت خاصی برد، گفت: شورا باید به سمتی برود که یک برنامه عملیاتی کلان و البته دقیق برای فضای قرآنی کشور ارائه و همه دستگاه‌ها را ملزم به اجرای آن‌ها کند. به عنوان مثال، همین طرح ملی حفظ جزء 30 بشارت علی رغم نقدهایی که به آن وارد است، تلاش کرده مجموعه‌های مختلف از جمله صدا و سیما، آموزش و پرورش، دستگاه های دولتی مختلف و... را با خود همراه کند و در اینکار هم تا حد خوبی موفق بوده است. بنابراین اگر طرح مناسبی وجود داشته باشد، مجموعه‌ها هم پای کار می‌آیند.

دبیر دبیرخانه گفتمان قرآنی با تاکید بر اینکه شورای توسعه باید چنین جایگاهی را دارا باشد، گفت: شورا باید طرح‌های جامعی را بری برون رفت از وضعیت رکود فعلی در جامعه قرآنی تدوین کند، تا از یک نهاد صرفاً نظارت کننده به یک نهاد سیاست گذار واقعی تبدیل و به اهداف خود نزدیک شود.

وی در همین رابطه خاطرنشان کرد: ما و همکارانمان در دبیرخانه گفتمان قرآنی در حال تدوین چنین طرحی با عنوان گام به گام قرآنی شدن من و جامعه با عزم ملی هستیم، طرحی که نزدیک به 40 گام مختلف را مدنظر قرار داده و اجرای هر گام، دو سال به طول می‌انجامد و تمامی مجموعه‌های قرآنی نیز در تحقق این گام ها نقش جدی دارند.

قربانی در بخش دیگری از این گفت و گو بابیان اینکه بهره مندی از فضای سازی و ظرفیت‌های تبلیغی یکی از مهمترین نیازهای امروز جامعه قرآنی است، گفت: توجه کنید برای فروش چیپس و پفک، بیش از 20 تبلیغ متنوع، جذاب و متناسب با سلیقه مخاطب تولید شده و هر روز ده ها بار از رسانه ملی پخش می‌شود و متناسب با آن فروش چند میلیاری را برای شرکت های سازنده رقم زده است. همینطور طبق اعلام رسمی وزارت آموزش و پرورش، گردش مالی مؤسسات آمادگی کنکور، بین 8 تا 40 هزار میلیارد تومان برآورده شده است که با احتساب 12 میلیون دانش آموز، سهم هزینه کرد هر دانش آموز جهت بهره مندی از خدمات مؤسسات کنکور در حدود 2 میلیون تومان در سال است، در واقع با تبلیغات و فعالیت‌هایی که انجام می‌شود، باعث شده خانواده‌ها، این حجم از زمان، انرژی و هزینه مالی را متقبل شوند. بنابراین استفاده از ابزار فضا سازی و تبلیغات دراین زمینه مؤثر بوده است.

وی افزود: در زمینه فعالیت‌های قرآنی ما از این ابزار غافل هستیم و کار فضای سازی رسانه‌ای و مجازی را ندید گرفته‌ایم. این تاسف بار است که تاکنون ما هیچگاه یک کلیپ تبلیغی حتی 2 دقیقه برای تشویق و ترغیب اقشار جامعه به خواندن قرآن کریم نساخته ایم و متاسفانه وقتی این فضا را نمی‌سازیم، هر قدر هم طرح‌های حفظ، قرائت و... را اجر کنیم، به نتیجه مطلوب نخواهیم رسید و نمی توانیم مردم را به ارتباط با قرآن جذب کنیم.

وی در پایان بابیان اینکه البته وزارت ارشاد یکی از متولیان اصلی امر تبلیغ و ترویج فعالیت‌های قرآنی است و وظیفه اصلی وزارت ارشاد هم همین امر است و اگر بخواهیم انس با قرآن کریم در بین آحاد مردم ریشه دار شود، حتماً باید بحث‌های تبلیغی ترویجی قرآنی را در کشور پیگیری کنیم.

گفتنی است، دبیرخانه گفتمان قرآنی با هدف گفتمان سازی فرهنگ قرآنی در سال 1394 به همت جمعی از دانشجویان دانشگاه صنعتی شریف ایجاد شد.

پس از تجربه های متعدد میدانی و پژوهش های مختلف به این نتیجه رسیدیم که تحول در وضعیت قرآنی کشور به نقشه ای گام به گام برای قرآنی شدن من و جامعه نیاز دارد.

پویش مردمی من قرآنی ام گام اول از این طرح گام به گام بوده و با استفاده از راهبرد هماهنگ سازی صفحه قرائت روزانه قرآن در کل کشور، بدنبال ایجاد انس عمومی مردم با قرآن است.

 
نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر: